W piątek, 26 września 2025 r. w Dylągówce odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Ofiary Zbrodni Katyńskiej z gminy Hyżne.
Centralnym punktem wydarzenia była Msza Święta koncelebrowana pod przewodnictwem abp. Adama Szala, metropolity przemyskiego, z udziałem kapłanów z dekanatu błażowskiego.
Podczas homilii metropolita przemyski zapraszał do wdzięczności i modlitwy w intencji tych, którzy służyli ojczyźnie i zginęli w jej obronie.
– Drodzy siostry i bracia, dzisiaj nasze myśli biegną do ziemi, do której zostały wrzucone liczne ziarna – mówił abp Szal. – Tymi ziarnami byli nasi bracia, nasze siostry, którzy ginęli w czasie II wojny światowej na wschodzie. To szczególna ziemia. Niektórzy mówią, że to nieludzka ziemia, to ziemia okrutna, że to ziemia, która przez wielu ludzi słusznie była nazywana domem niewoli, miejscem utrapienia. Ziemia, która do dzisiejszego dnia kryje jeszcze szczątki naszych zmarłych, którzy nieraz zostali pochowani gdzieś na Syberii czy też w tych grobach, które nazywamy słowem Katyń, bo tych miejsc straceń było wiele.
– Dzisiaj chcemy popatrzeć na tę ziemię nie tyle jako przeklętą – kontynuował hierarcha. – Można powiedzieć, że została uświęcona przez krew, przez pot, przez męczeństwo naszych braci i naszych sióstr. Jesteśmy przekonani, że właśnie w tej ziemi spoczywają nasi bliscy, ci których Pan Jezus przyjął do siebie, to gromada zbawionych, a więc są to święci.
Abp Szal podkreślał, że dzisiaj naszym zadaniem jest troska o to, aby tragiczna historia już więcej się nie powtórzyła.
– To bardzo trudne wyzwanie. Uświadamiamy sobie to także i w obecnej sytuacji, kiedy tak drżymy o to, jaka będzie przyszłość naszej ojczyzny, przyszłość Europy, przyszłość całego świata. Mamy przynosić plon Bożego serca, mamy propagować tę miłość wobec każdego człowieka. To jest bardzo trudna miłość. Myślę, że dzisiaj, kiedy uobecniamy tych naszych czterech braci związanych z Hyżnem, to chcemy nie tylko ich wspominać, ale także modlić się o to, aby Pan Bóg obdarzył ich nagrodą za ofiarę ich życia i żeby to ziarno, w którym oni się stali, wydało plon w historii naszej ojczyzny, w historii całego świata.
Po zakończonej Eucharystii, w obecności zgromadzonych wiernych i gości, wręczono pamiątkowe medale „Katyń 1940”. Otrzymali je: ks. proboszcz parafii w Dylągówce ks. Robert Świtalski oraz wójt Gminy Hyżne Bartłomiej Kuchta. Medale wręczył Józef Sieńko w asyście asp. szt. Tomasza Wosia, wiceprzewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Związku Zawodowego Policjantów.
Podczas uroczystości głos zabrali: dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, fundator pamiątkowej tablicy; dr Marcin Bukała, który przedstawił biogramy upamiętnionych mieszkańców Gminy Hyżne – ofiar zbrodni katyńskiej; insp. Małgorzata Fafara, zastępca komendanta wojewódzkiego Policji w Rzeszowie; oraz dr Ewa Leniart, poseł na Sejm RP i inicjatorka powstania tablicy w Dylągówce.
Kolejnym punktem było odsłonięcie i poświęcenie tablicy, która zawisłą na ścianie frontowej kościoła, która upamiętnia Ofiary Zbrodni Katyńskiej z gminy Hyżne: Jakuba Hałdysa – posterunkowego PP, Kazimierza Hałdysa – posterunkowego PP, Tomasza Pałaca –posterunkowego PP i Jakuba Staszczaka – st. posterunkowego PP. W odsłonięciu tablicy uczestniczyli przedstawiciele rodzin zamordowanych policjantów; Bogusława Dziuba, Wanda Jaworska, Anna Karczmarz, Stanisława Starzak, Tadeusz Południak wraz z rodzinami.
Na zakończenie odbyła się ceremonia składania wiązanek kwiatów i zniczy pod odsłoniętą tablicą.
SYLWETKI UPAMIĘTNIONYCH POLICJANTÓW:
▪️ Posterunkowy PP Jakub Hałdys – urodził się 16 kwietnia 1906 r. w Dylągówce. Pochodził z rodziny chłopskiej. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Dylągówce. „Był chłopcem pracowitym, uczciwym, prowadził się wzorowo”. W latach 1928‒1929 odbył służbę wojskową w 2. Pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku. Od września 1929 r. w Policji Państwowej. W 1930 r. ukończył Szkołę dla Szeregowych Policji Państwowej w Mostach Wielkich. Po ukończeniu szkoły przydzielony do Posterunku Policji Państwowej w Samborze. Od 1934 r. posterunkowy w Starej Soli. W 1937 r. przeniesiony do służby w województwie poleskim, na Posterunku Policji Państwowej w Czerniach (powiat brzeski). We wrześniu 1939 r. pojmany przez sowietów, osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Kalininie (obecnie Twer) w 1940 r., pogrzebany w Miednoje. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
▪️ Posterunkowy PP Kazimierz Hałdys – urodził się 12 lutego 1896 r. w Hyżnem. Służył w policji woj. lwowskiego, co najmniej od 1927 r. jako posterunkowy w Borysławiu. We wrześniu 1939 r. pojmany przez sowietów wraz z innymi policjantami i ludnością cywilną podczas próby ewakuacji na południe, do Rumunii. Osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Kalininie (obecnie Twer) w 1940 r., pogrzebany w Miednoje. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje. Żona Łucja została wywieziona przez władze sowieckiej na Syberię (nie wiadomo czy wraz ze synami), gdzie zmarła. Dzieci małżeństwa Hałdysów znalazły się po II wojnie światowej na Dolnym Śląsku (okolice Środy Śląskiej). Zostały wychowane przez rodzinę ze strony matki.
Posterunkowy PP Tomasz Pałac – urodził się 12 grudnia 1907 r. w Dylągówce, syn Walentego i Marianny. Pochodził z rodziny chłopskiej. W policji od 1 lutego 1933 r. Co najmniej od 1936 służbę pełnił w woj. wołyńskim, m.in. na posterunku w Silnie (pow. łucki). Od 16 sierpnia 1938 r. do września 1939 r. w Wydziale Śledczym Policji Państwowej w Łucku. We wrześniu 1939 r. pojmany przez sowietów, osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Kalininie (obecnie Twer) w 1940 r., pogrzebany w Miednoje. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
▪️ St. posterunkowy PP Jakub Staszczak – urodził się 1893 r. Pochodził z rodziny chłopskiej. Żołnierz Wojska Polskiego od 4 grudnia 1918 do 25 sierpnia 1919 i od 12 lipca do 1 grudnia 1920 r. W policji od 1 maja 1923 r. Co najmniej od 1936 służbę pełnił w woj. wołyńskim, m.in. w pow. zdołbunowskim – do 17 września 1937 na Posterunku w Mogilanach, następnie przeniesiony na Posterunek w Chorowie. We wrześniu 1939 r. pojmany przez sowietów, osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Kalininie (obecnie Twer) w 1940 r., pogrzebany w Miednoje. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
Relacja z uroczystości w Dylągówce została wyemitowana w audycji „W rytmie wydarzeń”, we wtorek – 30 września 2025 r.
Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Ofiary Zbrodni Katyńskiej z gminy Hyżne
Dylągówka, 26.09.2025, fot. ks. Andrzej Bienia
