Bieszczady nie są regionem, który dzisiaj jest kojarzony z obecnością dworów czy pałaców. A jednak przed drugą wojną światową liczba majątków ziemiańskich, była znacząca, o czym przypomina podczas kolejnych bieszczadzkich opowieści dr Łukasz Bajda. W celu zachowania pamięci o dworach i rodach ziemiańskich został utworzony Szlak kultury dworskiej – inicjatywa Stowarzyszenia Ustyan.
Dwór jest to coś więcej niż tylko ładny dom. Dwór to miejsce, w którym zarządzano pewnym organizmem gospodarczym, jakim był majątek ziemski. Doskonałym przykładem osoby, która stała się pionierem w uprzemysłowieniu regionu, jest Jacek Fredro – ojciec Aleksandra Fredry – który w swoich dobrach w Rabem koło Baligrodu, założył huty żelaza, o czym mogliśmy usłyszeć w poprzedniej audycji. Dwór to również miejsce pielęgnowania historii i przechowywania cennych zabytków w postaci literatury, kolekcji dzieł sztuki, pamiątek rodzinnych.
Jakie dwory zachowały się do dzisiejszych czasów w Bieszczadach? Niestety jest ich niewiele. W powiecie bieszczadzkim jest tylko jeden obiekt – dawny dwór w Łobozewie, późniejsza szkoła; natomiast w powiecie leskim odnajdujemy zabytki dworskie w miejscowościach: Olszanica, Uherce Mineralne, Dziurdziów i Lesko.
Audycja powstała we współpracy z Bieszczadzkim Centrum Dziedzictwa Kulturowego FANTO w Ustrzykach Dolnych.
Łukasz Bajda (ur. 1986) – historyk, przewodnik beskidzki, dziennikarz i pracownik Bieszczadzkiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego. Od urodzenia związany z Bieszczadami. W 2015 roku obronił pracę doktorską na Wydziale Humanistycznym UMCS zatytułowaną „Szlachta ziemi sanockiej w XVIII w.” Autor przewodników turystycznych i opracowań poświęconych przeszłości Podkarpacia. Opublikował m.in. książki: „Balowie. Z bieszczadzkich lasów na salony Krakowa i Lwowa” (2011), „Szlachta w Bieszczadach i na Pogórzu. Czasy saskie i stanisławowskie” (2017), „Baligród. Historia bieszczadzkiego miasteczka” (2018), „Bieszczady. To, co najważniejsze” (2020), „555 zagadek o Bieszczadach” (2021), „Myśliwi Gór Sanockich” (2023), „Ziemianie z podkarpackich dworów” (2024) oraz „Opowieści ze starej rafinerii” (2025).
Zapraszamy do wysłuchania audycji
Pozostałe audycje