W dniu 17 stycznia 2026 roku w Birczy odbyło się widowisko historyczne „Bircza 1946”, upamiętniające trzeci napad band UPA na miejscowość z nocy 6/7 stycznia 1946 roku.
Mimo wielokrotnej przewagi liczebnej napastników, Bircza została skutecznie obroniona dzięki dobrze zorganizowanej obronie, wsparciu ognia moździerzy oraz trudnym zimowym warunkom, które opóźniły wejście do walki poszczególnych sotni. Widowisko miało na celu przypomnienie bohaterstwa żołnierzy Wojska Polskiego, milicjantów i członków samoobrony – obrońców polskości tych ziem.
Organizacja wydarzenia była możliwa dzięki odwadze i zaangażowaniu burmistrz Birczy Anny Szymaszek oraz jej zastępcy Przemysława Dutkowskiego, przy wsparciu pracowników gminy, dyrektor GOK Sylwii Grygier oraz Anny Rudej. Bezpieczeństwo zapewniła Policja pod dowództwem Komendanta Miejskiego Policji w Przemyślu Janusza Kiszcza, przy wsparciu funkcjonariuszy z Rzeszowa, Przemyśla, Dubiecka i Birczy, a także strażacy z OSP Bircza, OSP Leszczawa, OSP Sufczyna, OSP Kuźmina oraz JRG Dubiecko. Istotny wkład w wydarzenie miały Koła Gospodyń Wiejskich z Korzeńca, Kuźminy, Brzuski, Woli Korzenieckiej, Leszczawy Dolnej i Haneczek, a także rekonstruktorzy z Polski i Słowacji, w tym grupa 3 Bastion Grolman oraz PSRH X D.O.K z prezesem Rafałem Dziundzio. Oprawę muzyczną i merytoryczną zapewnili Andrzej Kuca i Łukasz Kisielica, zaś scenariusz widowiska powstał przy współpracy z Arturem Brożyniakiem z rzeszowskiego oddziału IPN.
Fot. A. Kuca