Premiera publikacji „Dzienniczek Basi Rosenberg”
Dnia 28 września 2025 r., o godz. 17.00 w Oranżerii, Muzeum w Przeworsku Zespole Pałacowo-Parkowym odbędzie się premiera publikacji pt. „Dzienniczek Basi Rosenberg”. Towarzyszy jej drugi zeszyt o charakterze przewodnika pt. „Niedokończona sukienka – świat Basi Rosenberg”. Obie publikacje spięte są opaską i tworzą jedną całość.
„Dzienniczek Basi Rosenberg” to jedyny zachowany rękopis nastoletniej Żydówki urodzonej w Przeworsku w 1923 roku. Basia Rosenberg w latach 1938–1939 zapisywała swoje przeżycia i przemyślenia, opisując życie rodzinne, codzienność żydowskiego sztetla oraz dramatyczne pierwsze dni okupacji niemieckiej. Jej zapiski ukazują świat, którego już nie ma – sklep kolonialny ojca, rodzinne święta i zwyczaje – oraz ogrom nieszczęścia, które spadło na lokalną społeczność we wrześniu 1939 roku. Ostatni wpis Basi datowany jest na 24 września 1939 r. – od tej chwili jej głos urywa się, a pamiętnik staje się symbolicznym świadectwem losów polskich Żydów.
Drugim elementem wydania jest przewodnik „Niedokończona sukienka – świat Basi Rosenberg”, który prowadzi czytelników śladami młodej dziewczyny przez przedwojenny Przeworsk. Archiwalne fotografie, dokumenty i opisy pozwalają zobaczyć miasto oczami Basi i lepiej zrozumieć jej świat – codzienny, rodzinny, a zarazem tragicznie przerwany.
W programie przewidziana jest prezentacja publikacji, dyskusja i możliwość rozmowy z historykiem – kustosz muzeum Małgorzatą Wołoszyn, autorką opracowania.
Promocji publikacji towarzyszy wystawa czasowa Galerii Magnez, Muzeum w Przeworsku, pt. Niedokończona sukienka – świat Basi Rosenberg. Na wystawie prezentowany jest oryginalny rękopis dzienniczka i archiwalne fotografie.
