– Dzisiaj zastanawiamy się nad drogą życiową bohaterów naszej ojczyzny. Odkrywamy tych bohaterów ciągle na nowo, i duchownych, i świeckich, i siostry zakonne – mówił abp Adam Szal w parafii św. Stanisława Biskupa w Wólce Pełkińskiej, gdzie w niedzielę, 8 listopada 2026 r., odbyły się uroczystości upamiętniające lokalnych bohaterów walk o niepodległość Polski – kapłanów oraz działaczy podziemia niepodległościowego związanych z Armią Krajową i Związkiem Walki Zbrojnej.
We wprowadzeniu proboszcz parafii ks. Robert Drążek nawiązał do rocznicy odzyskania niepodległości i ofiary składanej przez tych, którzy o nasza ojczyznę walczyli. – Gromadzimy się w przededniu 108 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości. Chcemy dzisiaj dziękować Panu Bogu za dar wolności, za który pokolenia naszych przodków płaciły najwyższą cenę ofiarując bardzo często swoje młode życie – powiedział proboszcz.
W homilii abp Adam Szal wskazał na biblijną mądrość jako ryś łączący Liturgię Słowa XXXII niedzieli zwykłej. Zauważył, że jest ona tożsama z roztropnością. – Biblijne rozumienie mądrości bardzo zbieżne jest z roztropnością. Roztropność każe dobrze wybierać, uczy dobierać środki, uczy wytrwałego dążenia do celu, wyznacza miarę każdemu człowiekowi. I roztropność, mądrość, roztropność potrzebne są każdemu człowiekowi – mówił hierarcha.
Metropolita przemyski zauważył, że ze zdobywaniem mądrości wiąże się wysiłek i trud. – Chrystus mówi, że prawdziwa mądrość zdobywana jest przez trud i cierpienie. Naszym zadaniem jest więc szukać i gromadzić prawdziwą mądrość. Nawet wtedy, szczególnie wtedy, kiedy jest to proces bardzo trudny, trzeba iść drogą, którą wytycza objawienie Boże, to znaczy znać Bożą naukę, przestrzegać przykazań, znać Boży plan zbawienia – podkreślił kaznodzieja.
W dalszej części homilii arcybiskup przemyski odniósł się do historii Polski okresu II wojny światowej, podkreślając unikalny w skali świata charakter polskiego oporu, siły ducha i determinacji w walce o wolność i niepodległość. – Jednym z fenomenów naszej ojczyzny było to, co rzadko się zdarzało w ówczesnym świecie, że powstało i funkcjonowało państwo podziemne ze swoim rządem na emigracji. To nie tylko rząd, ale także podziemna wielotysięczna armia. Armia ludzi, ochotników, którym nikt nie płacił. Przynajmniej oficjalnie nie mieli żołdu, ale mieli jakieś wsparcie może z zagranicy, ale wspierali ich rodacy, wspierali ich bliźni, którzy mieszkali w miastach i w wioskach, wspierali ich duszpasterze – zauważył hierarcha.
Arcybiskup wspomniał o o. Michale Gurgaczu, jezuicie, kapelanie AK, który wspierał żołnierzy swoja duszpasterska posługą. – Jest piękny moment w historii jednego z kapłanów jezuity, Władysława Gurgacza, który w pewnym momencie, gdy słyszał rady swoich przełożonych, aby zostawił już tę partyzantkę powojenną, powiedział, ja nie mogę ich sami zostawić, bo to są uczniowie, jego uczniowie, jego żołnierze. Danina była ogromna. Cierpienie, obozy, wyroki, nieraz wyroki śmierci za wsparcie partyzantów, za obronę prześladowanych – podkreślał kaznodzieja i pytał, odnosząc się także do wspominanych podczas uroczystości bohaterów – „dlaczego to czynili?”. – Bo byli ludźmi miłości, miłowali Boga i ojczyznę. Mieli nadzieję na to, że ojczyzna będzie kiedyś niepodległa – odpowiadał abp Szal.
Metropolita przemyski przywołał upamiętniane osoby i podziękował za trud wydobycia ich historii na światło dzienne. – Mieli nadzieję, że mimo skończonej formalnie wojny, mimo niesprawiedliwych układów międzynarodowych, kiedy już przyjdzie czas, kiedy będzie prawdziwa wolność, to ciągle ich testament, kiedy czytamy ich życiorysy, kiedy próbujemy wniknąć w kontekst ich życia i zrozumieć ich życie, jesteśmy pełni uznania za ich służbę Kościołowi i Ojczyźnie – podkreślił kaznodzieja.
W tym kontekście metropolita przemyski wspomniał także o trzech kandydatach na ołtarze: ks. Marcina Tomakę, ks. Jana Siuzdaka i Julię Buniowską.
Podczas uroczystości miało miejsce odsłonięcie tablicy pamiątkowej upamiętniającej płk. Wojciecha Szczepańskiego, ks. ppłk Franciszka Wosia, o. mjr Marcelego Marcina Pasiecznika i ks. Michała Wosia – żołnierzy Armii Krajowej. – Ta tablica to nie tylko kamień i metal, to trwały znak naszej tożsamości, wyraz wdzięczności i przestroga dla przyszłych pokoleń, by nigdy ni zapomniały o swoich korzeniach. Cieszy fakt, że w tym wydarzeniu jednoczymy się wszyscy – Kościół, władze oraz lokalna społeczność – mówił proboszcz parafii.
Ks. Michał Woś przyjął święcenia kapłańskie w 1943 roku. Był wielokrotnie więziony przez władze komunistyczne (m.in. w więzieniu we Wronkach). Został zrehabilitowany w 1991 roku, a zmarł w 1994 roku. Ks. Franciszek Woś przyjął święcenia kapłańskie w wyjątkowo trudnych warunkach w 1941 roku w Brzozowie, gdzie czasowo przeniosło się Przemyskie Seminarium Duchowne. Bezpośrednio po święceniach wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, a po wojnie nie zaprzestał działań na rzecz niepodległości. Zmarł 13 maja 2009 roku w Wólce Pełkińskiej.O. Marceli Marcin Pasiecznik (reformata) został wyświęcony w 1937 roku, w czasie wojny służył jako kapelan Armii Krajowej w Krakowie. Przeszedł przez niemieckie więzienia i obóz koncentracyjny w Dachau. Po wyzwoleniu pozostał na emigracji w Niemczech, pracując wśród Polonii i dawnych więźniów, a pod koniec życia posługiwał w Pittsburgu, gdzie zmarł w 1998 roku. Płk. Wojciech Szczepański był zaangażowany w struktury Armii Krajowej w regionie jarosławskim, a w późniejszych latach aktywnie wspierał ruch NSZZ „Solidarność”, do końca życia dążąc do wolnej Polski.
źródło: przemyska.pl / ks. Maciej Flader
Upamiętnienie lokalnych bohaterów walk o niepodległość w Wólce Pełkińskiej
09.11.2026, fot. Iwona Roguz-Zawadzka
