W sobotę, 12 września 2026 r., w Krośnie liturgicznie obchodzona jest uroczystość Matki Bożej Murkowej, Patronki miasta. Jest to okazja do wspólnej modlitwy i ponownego zawierzenia Maryi mieszkańców Krosna, rodzin oraz całej miejskiej wspólnoty. Centralnym punktem uroczystości będzie Msza Święta o godz. 17:00, której przewodniczyć będzie i homilię wygłosi o. Wiesław Bar, franciszkanin z Głowienki. Do wspólnego świętowania zaprosił na antenie Radia FARA o. Piotr Micał OFMConv, proboszcz parafii pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Krośnie i gwardian klasztoru oo. Franciszkanów.
Obraz Matki Bożej Niepokalanej, czczony dziś jako Matka Boża Murkowa, został namalowany około 400 lat temu. Nie jest znany ani jego autor, ani dokładny czas powstania. Pierwotnie przedstawiał stojącą postać Maryi, trzymającej na lewym ramieniu Dzieciątko Jezus, a u Jej stóp znajdował się księżyc. W XVII wieku obraz umieszczono na murze, po lewej stronie głównego wejścia do kościoła franciszkańskiego. Od tego miejsca wizerunek otrzymał popularną nazwę Matki Bożej „na Murku”, a później Matki Bożej Murkowej.
Szczególny rozwój kultu Matki Bożej Murkowej nastąpił po wydarzeniach z 1657 roku, kiedy Krosno zostało zagrożone przez wojska Jerzego II Rakoczego. Miasto było oblegane i znajdowało się w bardzo trudnej sytuacji. Mieszkańcy Krosna zgromadzili się na modlitwie przed wizerunkiem Maryi umieszczonym na murze franciszkańskiego kościoła i złożyli Matce Bożej śluby. Według przekazów 16 marca na niebie pojawił się znak przypominający włócznię. Napastnicy, przestraszeni tym niezwykłym zjawiskiem, wycofali się, a Krosno uniknęło zniszczenia. Mieszkańcy odczytali to wydarzenie jako łaskę wyjednaną przez Matkę Bożą Murkową.
Rosnący kult wizerunku znalazł potwierdzenie również w piśmiennictwie. W 1669 roku w Kaliszu wydano książkę „Regina Poloniae”, w której krośnieński obraz został zaliczony do cudownych wizerunków słynących łaskami.
Wraz z rozwojem kultu przed frontonem kościoła wybudowano specjalną kaplicę, aby wierni mogli swobodnie gromadzić się na modlitwie przed łaskami słynącym obrazem. Kaplica ta została rozebrana w XIX wieku. Wizerunek znajdował się w niej w pięknie rzeźbionym ołtarzu. Obraz ozdabiała sukienka wykonana ze srebrnych wotów, pozłacana i przyozdobiona kwiatami. Na głowach Maryi i Dzieciątka znajdowały się srebrne, złocone korony wysadzane drogimi kamieniami. Tło obrazu pokrywały liczne wota w kształcie rąk, nóg, oczu i serc, będące wyrazem wdzięczności wiernych za otrzymane łaski.
W XVIII wieku ukazała się książka do nabożeństwa poświęcona czci Najświętszej Maryi Panny Krośnieńskiej. Z tego okresu pochodzi również zachowany do dziś sztych Matki Bożej Murkowej, wydrukowany w 1760 roku.
Sytuacja zmieniła się po rozpoczęciu zaborów. W 1772 roku Krosno znalazło się pod panowaniem Austrii. Na mocy dekretu cesarza Józefa II z 1782 roku władze austriackie zabrały wota znajdujące się przy obrazie, a sam wizerunek przeniesiono do głównego ołtarza kościoła. Przeniesienie obrazu do świątyni mogło być związane z przygotowaniami do jego koronacji.
W 1872 roku kościół franciszkański został poważnie zniszczony przez pożar. Po tym wydarzeniu uznano, że bardzo zniszczonego obrazu nie można ponownie umieścić w ołtarzu. Wizerunek wycofano więc z publicznego kultu.
Do historii obrazu powrócono w 1919 roku. Ówczesny prowincjał franciszkanów, o. Alojzy Karwacki, polecił odnowić uszkodzony wizerunek Matki Bożej Murkowej, przywrócić mu należną cześć i umieścić go w kaplicy Matki Bożej Różańcowej. Podczas restauracji odcięto dolną, zniszczoną część obrazu, a malarz przemalował pozostałą część, tworząc w rzeczywistości znacznie zmieniony wizerunek. Po tej nieudanej renowacji obraz został przeniesiony do zakrystii.
Po II wojnie światowej, w 1949 roku, bp Franciszek Barda skierował do klasztoru oficjalne zapytanie o los łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Murkowej. Rozpoczęto poszukiwania i wizerunek został odnaleziony. W latach 1956–1958 przeprowadzono jego konserwację. Następnie 29 listopada 1960 roku obraz Najświętszej Maryi Panny, Patronki Krosna, został ponownie umieszczony w głównym ołtarzu kościoła. Rok później rozpoczęto odprawianie wieczystej nowenny do Matki Bożej Murkowej.
W 1973 roku prowincjał franciszkanów zwrócił się do biskupa przemyskiego ks. Ignacego Tokarczuka z prośbą o oficjalne ogłoszenie obrazu jako „łaskami słynącego”. W latach 1985–1987 wizerunek ponownie poddano konserwacji. Usunięto wówczas wcześniejsze przemalowania i przywrócono mu możliwie pierwotny wygląd. Od 1987 roku przed obrazem odprawiane są Msze Święte składkowe.
Kolejnym ważnym wydarzeniem była nowenna przygotowująca do 350. rocznicy cudownego ocalenia Krosna i zawierzenia miasta Matce Bożej. Od września 2006 do maja 2007 roku poszczególne krośnieńskie parafie przychodziły na modlitwę przed wizerunek Matki Bożej Murkowej. Główne uroczystości jubileuszowe odbyły się 16 marca oraz 31 maja 2007 roku.
W styczniu 2008 roku abp Józef Michalik podjął decyzję o koronacji obrazu i nadał mu jednocześnie tytuł teologiczny „Obrończyni Wiary”. W następnym roku rozpoczęły się starania o ustanowienie Matki Bożej Murkowej Patronką Krosna. 16 marca 2009 roku Rada Miasta Krosna podjęła uchwałę, w której wyraziła wolę ustanowienia Matki Bożej Murkowej Patronką miasta. W krośnieńskich parafiach zebrano około 11 tysięcy podpisów popierających tę inicjatywę.
Abp Józef Michalik przedstawił prośbę na forum Konferencji Episkopatu Polski, a następnie skierował ją do Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Odpowiedzią był dekret z 12 stycznia 2010 roku, w którym kard. Antoni Cañizares Llovera ustanowił Matkę Bożą Murkową Patronką przed Bogiem Miasta Krosna.
Przygotowując się do koronacji obrazu, wierni włączyli się również w przygotowanie nowych insygniów. Złoto na korony oraz berło ofiarowało 458 parafian i czcicieli Matki Bożej. Korony i berło wykonał krakowski artysta Marek Ganew według projektu Pauliny Michalskiej.
Koronacja obrazu Matki Bożej Murkowej – Obrończyni Wiary, odbyła się 13 czerwca 2010 roku na krośnieńskim rynku.
Historia obrazu Matki Bożej Murkowej jest więc nie tylko historią zabytkowego wizerunku, ale także świadectwem wielowiekowej wiary mieszkańców Krosna. Przez kolejne stulecia Maryja była dla nich znakiem nadziei, opieki i zawierzenia. Kult, który narodził się przy murach franciszkańskiego kościoła, przetrwał wojny, pożar, okres zaborów, przemiany i kolejne konserwacje obrazu. Dziś Matka Boża Murkowa, czczona jako Obrończyni Wiary i Patronka Krosna, pozostaje ważnym znakiem duchowej historii miasta.